{"id":38071,"date":"2025-08-30T00:35:13","date_gmt":"2025-08-29T21:35:13","guid":{"rendered":"https:\/\/kilosorunum.com\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257.jpg"},"modified":"2025-08-30T00:36:06","modified_gmt":"2025-08-29T21:36:06","slug":"1-3889","status":"inherit","type":"attachment","link":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/foto-galeri\/vaka-sayilari\/attachment\/1-3889\/","title":{"rendered":"Vaka say\u0131lar\u0131"},"author":2,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"description":{"rendered":"<p class=\"attachment\"><a href='https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257.jpg'><img width=\"300\" height=\"169\" src=\"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257-300x169.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" loading=\"lazy\" srcset=\"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257-300x169.jpg 300w, https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257-768x432.jpg 768w, https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n"},"caption":{"rendered":"<p>Yaz aylar\u0131nda kene vakalar\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n ard\u0131ndan uzmanlar\u0131n bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 devam ediyor. T\u00fcrkiye\u2019nin keneye ili\u015fkin risk haritas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karan uzmanlar, kenelerin ne t\u00fcr hastal\u0131klara da yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirliyor.<br \/>\nKenelerle ilgili uzmanlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam ediyor.<\/p>\n<p>Ondokuz May\u0131s \u00dcniversitesi (OM\u00dc) Veteriner Fak\u00fcltesi\u2019nde y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fma ile kenelerin hangi b\u00f6lgelerde yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131, vir\u00fcs ve bakteri kaynakl\u0131 ne t\u00fcr hastal\u0131klara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Samsun, Sinop ve Tokat b\u00f6lgelerinde do\u011fadan toplanan kenelerle, bu b\u00f6lgede kene kaynakl\u0131 hastal\u0131klar\u0131n risk haritas\u0131 olu\u015fturuluyor.<\/p>\n<p>Lyme hastal\u0131\u011f\u0131na neden olan \u201cIxodes\u201d cinsi kenelerle ilgili ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 proje kapsam\u0131nda anaplazmozis, riketsiyozis, K\u0131r\u0131m Kongo Kanamal\u0131 Ate\u015fi (KKKA) ve TBE (Kene Ensefaliti) etkenlerinin tespitine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar da y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Proje kapsam\u0131nda 2024 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla toplanan kenelerde yaln\u0131zca lyme hastal\u0131\u011f\u0131 de\u011fil ayn\u0131 zamanda anaplazmozis, riketsiyozis, KKKA ve TBE etkenlerinin tespitine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar da ara\u015ft\u0131rma kapsam\u0131na al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>HANG\u0130 \u0130LLERDE HANG\u0130 KENE T\u00dcRL\u00dc AKT\u0130F?<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmalarda Samsun\u2019da \u00f6zellikle K\u0131z\u0131l\u0131rmak Deltas\u0131\u2019nda \u201cIxodes Ricinus\u201d t\u00fcr\u00fc keneler, Sinop ilinde daha \u00e7ok \u201cRhipicephalus\u201d cinsi ve \u201cIxodes Ricinus\u201d t\u00fcr\u00fc, Tokat\u2019ta ise KKKA\u2019n\u0131n vekt\u00f6r\u00fc \u201cHyalomma Marginatum\u201d t\u00fcr\u00fc keneler a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak tan\u0131mland\u0131.<\/p>\n<p>D\u00f6nemsel saha \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda toplanan keneler, \u00fc\u00e7 boyutlu g\u00f6rselle\u015ftirmeyi sa\u011flayan stereomikroskop alt\u0131nda t\u00fcr d\u00fczeyinde tan\u0131mlan\u0131rken molek\u00fcler y\u00f6ntemlerle bu keneler taraf\u0131ndan ta\u015f\u0131nan hastal\u0131k etkenleri de belirleniyor.<br \/>\n10 YILDIR \u00c7ALI\u015eMA Y\u00dcR\u00dcT\u00dcL\u00dcYOR<\/p>\n<p>OM\u00dc Veteriner Fak\u00fcltesi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi ve OM\u00dc Yabani Hayvan Hastal\u0131klar\u0131 ve Rehabilitasyonu Ana Bilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. \u00d6zlem B\u00fcy\u00fcktan\u0131r Ya\u015f, kene kaynakl\u0131 hastal\u0131klar\u0131n belirlenmesine y\u00f6nelik 10 y\u0131la yak\u0131n s\u00fcredir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctt\u00fcklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n y\u0131l sonunda tamamlanmas\u0131n\u0131n planland\u0131\u011f\u0131n\u0131, risk haritas\u0131n\u0131n da elde ettikleri verilere g\u00f6re haz\u0131rlanaca\u011f\u0131n\u0131 anlatan Ya\u015f, \u00f6zellikle Samsun-Sinop b\u00f6lgesinde \u00e7iftlik hayvanlar\u0131ndan toplad\u0131klar\u0131 kenelerde hastal\u0131k etkilerini inceleyerek \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n<p>Ya\u015f, kene kaynakl\u0131 hastal\u0131klar\u0131n halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve hayvan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli oldu\u011funa i\u015faret etti.<\/p>\n<p>G\u00d6\u00c7MEN KU\u015eLAR KENELER\u0130 YAYIYOR<\/p>\n<p>K\u0131z\u0131l\u0131rmak Deltas\u0131 Ku\u015f Cenneti\u2019nin g\u00f6\u00e7men ku\u015flar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 en \u00f6nemli alanlardan biri oldu\u011funu ve g\u00f6\u00e7men ku\u015flar\u0131n da keneleri ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 belirten Ya\u015f, \u201c\u00d6nce K\u0131z\u0131l\u0131rmak Deltas\u0131\u2019ndaki ku\u015flardan keneler topland\u0131. G\u00f6\u00e7men ku\u015flardaki keneler asl\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor yani keneler bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman kemirgenler, k\u00fc\u00e7\u00fck memeliler, \u00e7iftlik hayvanlar\u0131 veya s\u00fcr\u00fcngenler de dahil olmak \u00fczere ku\u015flarda da bulunuyor ve bir\u00e7o\u011fu da farkl\u0131 etkenleri ta\u015f\u0131ma \u00f6zelli\u011fine sahip.\u201d dedi.<\/p>\n<p>KENELER TEK TEK \u0130NCELEN\u0130YOR<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de farkl\u0131 tipte kenelerin bulundu\u011funu ve co\u011frafi y\u00f6nden kenelerin ya\u015famas\u0131na \u00e7ok m\u00fcsait iklimin oldu\u011funu belirten Ya\u015f, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>\u201cSon d\u00f6nemde iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine ba\u011fl\u0131 kene pop\u00fclasyonunda b\u00fcy\u00fck bir art\u0131\u015f oldu. KKKA\u2019n\u0131n 2002 y\u0131l\u0131nda belirlenmesinden sonra \u00f6zellikle \u00f6l\u00fcmlerin g\u00f6r\u00fclmesi, en tehlikeli kene hastal\u0131klardan olmas\u0131n\u0131 beraberinde getirdi. Ge\u00e7en sene may\u0131s ay\u0131nda yabani hayvanlardan toplad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kenelerle Samsun, Sinop ve Tokat b\u00f6lgesinden tan\u0131mlamalar yapt\u0131k. Mikroskop alt\u0131nda tan\u0131mlama yap\u0131yoruz, PCR ile do\u011frulama yap\u0131yoruz. \u00d6ncelikle kene pop\u00fclasyonunun, yo\u011funlu\u011fun belirlenmesi \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Daha sonra da molek\u00fcler \u00e7al\u0131\u015fmalarla bu bakteriyel ve viral, KKKA vir\u00fcs\u00fc de dahil olmak \u00fczere etken belirlenmesine devam ediyoruz.\u201d<\/p>\n<p>\u00d6zellikle Tokat b\u00f6lgesini se\u00e7melerinin sebebinin KKKA ve kene kaynakl\u0131 viral etkenlerin belirlenmesi oldu\u011funu s\u00f6yleyen Prof. Dr. Ya\u015f, \u201cBu ama\u00e7la da yabani hayvanlar, keneler i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli rezervuarlar. Yabani hayvanlardan \u00e7iftlik hayvanlar\u0131na keneler aktar\u0131l\u0131yor. \u0130nsanlara da \u00e7evreden veya \u00e7iftlik hayvanlar\u0131ndan kene aktar\u0131m\u0131 var ve bu kene pop\u00fclasyonunun belirlenmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Kenelerdeki hastal\u0131k etkenlerini, viral veya bakteriyel hastal\u0131k etkenlerini belirliyoruz.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Kene pop\u00fclasyonunun belirlenmesinin hastal\u0131klar\u0131 tedavi etmek i\u00e7in son derece \u00f6nemli oldu\u011funu dile getiren Ya\u015f, \u201cKenelerin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 hastal\u0131k etkenlerinin, vir\u00fcsler veya bakterilerin belirlenmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019de risk haritalar\u0131n\u0131 belirliyoruz yani \u00f6nemli hastal\u0131klar\u0131n keneler taraf\u0131ndan ta\u015f\u0131nmas\u0131, halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve hayvan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n stratejilerinin olu\u015fturulmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.\u201d diye konu\u015ftu.<br \/>\nKENE NASIL \u00c7IKARILMALI?<\/p>\n<p>Saha \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131nda vatanda\u015flar\u0131 hayvanlar\u0131n \u00fczerindeki keneleri nas\u0131l \u00e7\u0131karmalar\u0131 gerekti\u011fi konusunda bilin\u00e7lendirdiklerini dile getiren Ya\u015f, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n<p>\u201cHayvanlar\u0131n\u0131n s\u00fcrekli kene tutulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnden tetkik edilmesi gerekti\u011fini vurguluyoruz. Vatanda\u015flar\u0131n araziye \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131nda da beyaz renkli, t\u00fcm\u00fcyle kapal\u0131 k\u0131yafetler giymeleri, \u00e7oraplar\u0131n\u0131 pantolonlar\u0131n\u0131n \u00fczerine \u00e7ekmeleri, evlerine gittiklerinde du\u015f almalar\u0131, v\u00fccutlar\u0131n\u0131 kontrol etmeleri b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Keneyi g\u00f6rd\u00fcklerinde sa\u011fl\u0131k kurumuna gitmeleri ve orada uzman ki\u015filer taraf\u0131ndan kenenin \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 \u00f6nemli. Gidemezlerse c\u0131mb\u0131z yard\u0131m\u0131yla kenenin deriye yak\u0131n k\u0131sm\u0131ndan direkt \u00e7ekerek keneyi \u00e7\u0131kartabilirler. Kesinlikle \u00e7\u0131plak elle dokunmamalar\u0131 gerekir.\u201d<\/p>\n<p>Not : L\u00fctfen doktorunuza dan\u0131\u015f\u0131n\u0131z\u2026 Kaynak : ntv.com.tr<\/p>\n"},"alt_text":"","media_type":"image","mime_type":"image\/jpeg","media_details":{"width":1200,"height":675,"file":"2025\/08\/1-257.jpg","sizes":{"medium":{"file":"1-257-300x169.jpg","width":300,"height":169,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257-300x169.jpg"},"large":{"file":"1-257-1024x576.jpg","width":1024,"height":576,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257-1024x576.jpg"},"thumbnail":{"file":"1-257-150x150.jpg","width":150,"height":150,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257-150x150.jpg"},"medium_large":{"file":"1-257-768x432.jpg","width":768,"height":432,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257-768x432.jpg"},"kucukResim":{"file":"1-257-80x50.jpg","width":80,"height":50,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257-80x50.jpg"},"sliderResim":{"file":"1-257-670x330.jpg","width":670,"height":330,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257-670x330.jpg"},"resim1":{"file":"1-257-184x140.jpg","width":184,"height":140,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257-184x140.jpg"},"resim2":{"file":"1-257-216x103.jpg","width":216,"height":103,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257-216x103.jpg"},"resim3":{"file":"1-257-145x70.jpg","width":145,"height":70,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257-145x70.jpg"},"sagSlider":{"file":"1-257-300x150.jpg","width":300,"height":150,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257-300x150.jpg"},"yeniSlider":{"file":"1-257-500x290.jpg","width":500,"height":290,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257-500x290.jpg"},"full":{"file":"1-257.jpg","width":1200,"height":675,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257.jpg"}},"image_meta":{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"0","keywords":[]}},"post":38069,"source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-257.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38071"}],"collection":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-json\/wp\/v2\/media"}],"about":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-json\/wp\/v2\/types\/attachment"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38071"}]}}