{"id":38092,"date":"2025-09-01T00:57:28","date_gmt":"2025-08-31T21:57:28","guid":{"rendered":"https:\/\/kilosorunum.com\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2.jpg"},"modified":"2025-09-01T00:58:12","modified_gmt":"2025-08-31T21:58:12","slug":"1-3897","status":"inherit","type":"attachment","link":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/foto-galeri\/turkiyeyle-ilgili\/attachment\/1-3897\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye\u2019yle ilgili"},"author":2,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"description":{"rendered":"<p class=\"attachment\"><a href='https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2.jpg'><img width=\"300\" height=\"169\" src=\"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2-300x169.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" loading=\"lazy\" srcset=\"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2-300x169.jpg 300w, https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2-768x432.jpg 768w, https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n"},"caption":{"rendered":"<p>\u015eubat ay\u0131nda meydana gelen Kahramanmara\u015f ve Hatay merkezli depremleri birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6ncesinden \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ileri s\u00fcr\u00fclen Frank Hoogerbeets, T\u00fcrkiye\u2019yle ilgili tahminde bulundu\u011fu yeni tweetiyle bir kez daha tart\u0131\u015fma yaratt\u0131. Medyan\u0131n \u201cdeprem kahini\u201d diye niteledi\u011fi Hoogerbeets, sars\u0131nt\u0131 tahminleri yapmak i\u00e7in kurdu\u011fu SSGEOS adl\u0131 kurumun, \u201cAfganistan\u2019da veya yak\u0131n\u0131nda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc art\u00e7\u0131 \u015fok etkinlikleri m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. T\u00fcrkiye \/ Ortado\u011fu ve muhtemelen Romanya ekstra alarma ge\u00e7meli\u201d ifadelerine yer verdi\u011fi Twitter (yeni ad\u0131yla X) payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle al\u0131nt\u0131lad\u0131: Do\u011fu T\u00fcrkiye\u2019ye i\u015faret eden bu dalgalanma \u015fubattaki kadar ikna edici de\u011fil. Yani bu daha \u00e7ok \u2018ne olur ne olmaz\u2019 uyar\u0131s\u0131d\u0131r. Umar\u0131m pek bir \u015fey olmaz. Afganistan, yakla\u015f\u0131k bir haftad\u0131r \u015fiddetli depremlerle sars\u0131l\u0131yor. \u00dclkede cumartesi g\u00fcn\u00fc (7 Ekim) meydana gelen 6,3 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki iki deprem ve \u015fiddetli art\u00e7\u0131lar\u0131n ard\u0131ndan 2 bin ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015fti. Birka\u00e7 g\u00fcn sonra ayn\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fckte \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir depremin vurdu\u011fu \u00fclkede yaral\u0131 ve \u00f6l\u00fc say\u0131s\u0131 art\u0131yor. Hoogerbeets bu depremlerin ard\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131 payla\u015f\u0131mda T\u00fcrkiye\u2019ye dikkat \u00e7ekerken, pek \u00e7ok Twitter kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n da endi\u015feye kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u00d6te yandan baz\u0131 kullan\u0131c\u0131lar, Hoogerbeets\u2019in tahmininin ger\u00e7ek bir modele dayanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek kan\u0131t talep ederken, baz\u0131lar\u0131 da Hoogerbeets\u2019i \u201c\u015farlatan\u201d diye niteliyor. Twitter\u2019\u0131n topluluk notlar\u0131na \u00fcye olan kullan\u0131c\u0131lar da Hoogerbeets\u2019in s\u00f6z konusu payla\u015f\u0131m\u0131na \u00e7ok say\u0131da uyar\u0131 ekledi. Uyar\u0131larda, \u201cBu deprem tahminlerinin hi\u00e7bir bilimsel dayana\u011f\u0131 yok. Hakemli ara\u015ft\u0131rmalar, bu y\u00f6ntemi desteklemiyor\u201d ifadeleri yer ald\u0131. Ayr\u0131ca bir dizi teyit haberinin de ba\u011flant\u0131lar\u0131na yer verildi. Topluluk Notlar\u0131, Twitter\u2019\u0131n dezenformasyonla m\u00fccadele amac\u0131yla ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 bir \u00f6zellik. Bu \u00f6zelli\u011fi kullanma hakk\u0131 olan kullan\u0131c\u0131lar, \u015f\u00fcpheli g\u00f6rd\u00fckleri g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin veya tweetlerin alt\u0131na notlar ekleyebiliyor. Uyar\u0131 niteli\u011findeki bu notlar, Twitter\u2019daki t\u00fcm kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclebiliyor. Twitter, Topluluk Notlar\u0131\u2019na \u00fcye olmak ve katk\u0131da bulunmak i\u00e7in ba\u015fvuruda bulunan kullan\u0131c\u0131lar\u0131 \u00f6zenle se\u00e7erek bu \u015fekilde bir do\u011frulama toplulu\u011fu olu\u015fturdu. Hoogerbeets ise ilk payla\u015f\u0131m\u0131na ekledi\u011fi bir ba\u015fka tweette kullan\u0131c\u0131lara topluluk notlar\u0131na \u201cald\u0131rmamalar\u0131n\u0131\u201d tavsiye etti. Deprem tahmincisi, \u201cBunlar y\u00f6ntemlerimizden herhangi birine kar\u015f\u0131 bilimsel kan\u0131t de\u011fil, okuyucunun fikrini sunuyor\u201d diye yazd\u0131. Hoogerbeets\u2019in \u201cy\u00f6ntemi\u201d \u00c7e\u015fitli \u00fclkelere ili\u015fkin s\u0131k s\u0131k deprem uyar\u0131lar\u0131nda bulunan Hoogerbeets, bu tahminleri gezegenlerin g\u00f6ky\u00fcz\u00fcndeki dizilimlerine dayand\u0131r\u0131yor. Hoogerbeets, dile getirdi\u011fi b\u00f6lgelerin baz\u0131lar\u0131nda ger\u00e7ekten de deprem meydana geldi\u011finde bas\u0131n\u0131n ve sosyal medyan\u0131n g\u00fcndeminde h\u0131zla yukar\u0131lara t\u0131rman\u0131yor. Bu y\u00fczden de \u201cdeprem kahini\u201d diye nitelenir hale geldi. Hollandal\u0131 deprem tahmincisi, ilk kez 2015\u2019te ABD\u2019nin bat\u0131s\u0131nda en az 8.8 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir deprem olaca\u011f\u0131n\u0131 iddia ederek ad\u0131n\u0131 duyurmu\u015ftu. Tahminci bu depremin 9.8 \u015fiddetini bulabilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Hoogerbeets\u2019in bu iddial\u0131 tahmini ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmemi\u015fti. Jeolog mu yoksa g\u00f6kbilimci mi: \u201cSadece deprem heveslisi\u201d Deprem tahmincisi, halihaz\u0131rda SSGEOS adl\u0131 kurumda ara\u015ft\u0131rmac\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Kurumun internet sitesinde burada g\u00f6rev alan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n \u201cg\u00f6k cisimleri aras\u0131ndaki geometriyi inceledi\u011fi, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu geometrinin sismik aktiviteyle ili\u015fkili oldu\u011fu\u201d ifade ediliyor. Gezegen geometrisi kabaca D\u00fcnya, Ay, G\u00fcne\u015f ve di\u011fer gezegenlerin uzaydaki hareketleri boyunca ald\u0131\u011f\u0131 konumlar olarak tan\u0131mlanabilir. Hoogerbeets bu geometri taraf\u0131ndan \u015fekillendirilen elektromanyetik dalgalar\u0131n sismik hareketlili\u011fi tetikledi\u011fine inan\u0131yor. Onu YouTube veya Twitter\u2019da takip eden kullan\u0131c\u0131lar ilk bak\u0131\u015fta bir g\u00f6kbilimci veya jeolog oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesine kap\u0131labiliyor. Zira YouTube kanal\u0131nda binlerce takip\u00e7isi olmas\u0131 ve internet sitesinin d\u00fczenli olarak g\u00fcncellenmesi, onun ger\u00e7ek bir sismolog oldu\u011fu izlenimini veriyor. Ancak uzmanlara g\u00f6re Hoogerbeets\u2019in u\u011fra\u015f\u0131n\u0131n bu bilim dallar\u0131yla ilgisi yok. \u00dcstelik kendisi de herhangi akademik unvan\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmi\u015f ve kendisini \u201cdeprem heveslisi\u201d diye nitelemi\u015fti. Bu \u015fekilde deprem tahmini m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Avustralya\u2019n\u0131n \u00f6nde gelen bilim insanlar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6sterilen g\u00f6kbilimci Bryan Gaensler, \u201cGezegenlerin hizalanmas\u0131n\u0131n depremler \u00fczerinde herhangi bir etkisi yok\u201d diyor. G\u00f6kbilimciler uzun y\u0131llar boyunca Ay\u2019\u0131n okyanuslarda yaratt\u0131\u011f\u0131 gelgitlerin depremleri etkileyip etkilemedi\u011fini tart\u0131\u015ft\u0131. Ancak bu tart\u0131\u015fmalar da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sonu\u00e7suz kald\u0131. ABD\u2019li jeofizik\u00e7i Andrew Michael, \u201cK\u00fc\u00e7\u00fck bir etki bulmak i\u00e7in bile b\u00fcy\u00fck veri setlerinin istatistiksel analizi gerekir. Bu yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bile sonu\u00e7lar tart\u0131\u015fmal\u0131 olmaya devam etti\u201d ifadelerini kullan\u0131yor: Yani genel olarak, Ay\u2019\u0131n depremler \u00fczerinde tahmin i\u00e7in kullan\u0131lacak kadar b\u00fcy\u00fck bir etkisi yok. Jeofizik\u00e7iye g\u00f6re, D\u00fcnya\u2019ya en yak\u0131n g\u00f6k cismi olan Ay\u2019\u0131n etkisi bile tart\u0131\u015fmal\u0131yken daha uzak gezegenlerin yery\u00fcz\u00fcndeki depremleri etkilemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u201cJ\u00fcpiter\u2019in D\u00fcnya\u2019ya en yak\u0131n oldu\u011fu konumu d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Gezegenin bu konumdaki k\u00fctle \u00e7ekim kuvveti, Ay\u2019\u0131nkinin sadece y\u00fczde 1\u2019ine sahip. Bunu y\u00fczde 0,6\u2019yla Ven\u00fcs izliyor. Di\u011ferlerininki daha da az\u201d diyen Michael, \u015f\u00f6yle ekliyor: Ay\u2019\u0131n depremler \u00fczerindeki etkisini zar zor g\u00f6zlemleyebiliyorsak, di\u011fer gezegenlerin etki etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek akla hayale s\u0131\u011fmaz. \u015eubattaki Mara\u015f-Hatay depremlerini nas\u0131l bildi? Uzmanlar, Hoogerbeets ve ona benzer deprem kahinlerinin sars\u0131nt\u0131 tahminlerinde \u00e7ok s\u0131k bulundu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor. Buna g\u00f6re onlarca yanl\u0131\u015f deprem tahmini internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n dikkatine tak\u0131lmazken, bunlar aras\u0131nda do\u011fru gibi g\u00f6r\u00fcnen tahminler \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bi\u00e7imde yay\u0131l\u0131yor. San Diego\u2019daki California \u00dcniversitesi\u2019nde ders veren jeofizik profes\u00f6r\u00fc Duncan Agnew, Hoogerbeets\u2019in tahminlerinin genellikle \u00e7ok belirsiz oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor: Tahmin olarak dile getirdi\u011fi sars\u0131nt\u0131 s\u00fcreleri, bir ay\u0131n yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131n\u0131 kapl\u0131yor. Dile getirdi\u011fi olas\u0131 depremlerin \u015fiddeti 6\u2019ya kadar iniyor. Hemen hemen her g\u00fcn bir yerde bunlardan bir tane oluyor. Agnew ve meslekta\u015flar\u0131na g\u00f6re Hoogerbeets\u2019in deprem tahminlerinin do\u011fru \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilmesi i\u00e7in \u00f6nce kulland\u0131\u011f\u0131 metodunu kan\u0131tlamas\u0131 gerekiyor. Agnew, \u015f\u00f6yle devam ediyor: Metodunun bir anlam ifade etti\u011fini kan\u0131tlamak i\u00e7in, tahminde bulundu\u011fu zaman aral\u0131klar\u0131nda di\u011fer zamanlardan daha fazla deprem oldu\u011funu g\u00f6stermesi gerek. Jeologlar zaten uyar\u0131yordu \u00d6te yandan jeologlar ve ger\u00e7ek deprem uzmanlar\u0131 da baz\u0131 b\u00f6lgelerdeki deprem riskine dikkat \u00e7ekebiliyor. Bu tahminlerse fay hatlar\u0131nda daha \u00f6nce meydana gelen ve gelmeyen sars\u0131nt\u0131lara, fay hatlar\u0131nda biriken enerji miktar\u0131na dayand\u0131r\u0131l\u0131yor. \u00d6rne\u011fin T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6nde gelen jeologlar\u0131ndan Naci G\u00f6r\u00fcr de 3 \u015eubat\u2019ta Twitter\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 payla\u015f\u0131mda Mara\u015f kesiminden endi\u015fe ettiklerini belirtmi\u015fti. G\u00f6r\u00fcr, \u201cYarba\u015f\u0131-D\u00fczi\u00e7i \/ Osmaniye\u2019de 4,2 deprem oldu. Deprem Do\u011fu Anadolu Fay Zonunda. Bu zonun \u00c7elikhan-Erkenek-Mara\u015f kesiminden endi\u015fe ediyoruz\u201d diye yazm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Kaynak : haberzamani.com<\/p>\n"},"alt_text":"","media_type":"image","mime_type":"image\/jpeg","media_details":{"width":1200,"height":675,"file":"2025\/09\/1-2.jpg","sizes":{"medium":{"file":"1-2-300x169.jpg","width":300,"height":169,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2-300x169.jpg"},"large":{"file":"1-2-1024x576.jpg","width":1024,"height":576,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2-1024x576.jpg"},"thumbnail":{"file":"1-2-150x150.jpg","width":150,"height":150,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2-150x150.jpg"},"medium_large":{"file":"1-2-768x432.jpg","width":768,"height":432,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2-768x432.jpg"},"kucukResim":{"file":"1-2-80x50.jpg","width":80,"height":50,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2-80x50.jpg"},"sliderResim":{"file":"1-2-670x330.jpg","width":670,"height":330,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2-670x330.jpg"},"resim1":{"file":"1-2-184x140.jpg","width":184,"height":140,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2-184x140.jpg"},"resim2":{"file":"1-2-216x103.jpg","width":216,"height":103,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2-216x103.jpg"},"resim3":{"file":"1-2-145x70.jpg","width":145,"height":70,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2-145x70.jpg"},"sagSlider":{"file":"1-2-300x150.jpg","width":300,"height":150,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2-300x150.jpg"},"yeniSlider":{"file":"1-2-500x290.jpg","width":500,"height":290,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2-500x290.jpg"},"full":{"file":"1-2.jpg","width":1200,"height":675,"mime_type":"image\/jpeg","source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2.jpg"}},"image_meta":{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"0","keywords":[]}},"post":38090,"source_url":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/1-2.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38092"}],"collection":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-json\/wp\/v2\/media"}],"about":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-json\/wp\/v2\/types\/attachment"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/habercim\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38092"}]}}