T\u00fcm \u00fclkelerin b\u00fcy\u00fck bir m\u00fccadele verdi\u011fi koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131na ili\u015fkin her g\u00fcn bir\u00e7ok \u00fclkede farkl\u0131 ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131 yay\u0131mlan\u0131rken, bilim insanlar\u0131 da\u00a0a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ve g\u00f6r\u00fc\u015flerle vatanda\u015flar\u0131 bilin\u00e7lendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ancak onlarca say\u0131da farkl\u0131 ara\u015ft\u0131rma ve g\u00f6r\u00fc\u015f, kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na da yol a\u00e7\u0131yor. Vatanda\u015flar, her g\u00fcn ortaya at\u0131lan ara\u015ft\u0131rma ve a\u00e7\u0131klamalar nedeniyle bazen nas\u0131l davranacaklar\u0131n\u0131 \u015fa\u015f\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. T\u00fcrkiye’de salg\u0131n\u0131n do\u011fru y\u00f6netimi i\u00e7in Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde kurulan hem Koronavir\u00fcs Bilim Kurulu hem de Toplum Bilimleri Kurulu pandeminin ba\u015f\u0131ndan bu yana g\u00f6rev yap\u0131yor.<\/p>\n
‘YAPTI\u011eIMIZ A\u00c7IKLAMALARDA\u00a0D\u0130KKATL\u0130 OLMAMIZ LAZ\u0130M’<\/strong><\/p>\n Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Bilim Kurulu \u00fcyesi, Hacettepe \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi \u00c7ocuk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 \u00f6\u011fretim \u00fcyesi\u00a0Prof. Dr. Ate\u015f Kara, toplumda kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7an bu t\u00fcr a\u00e7\u0131klamalara ili\u015fkin uyar\u0131 yapt\u0131. Prof. Dr. Kara, uzmanlar\u0131n ve bu alanlarda farkl\u0131 fikirleri olanlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini a\u00e7\u0131klayabildiklerini ifade ederek, “Bu hepimizin \u00fczerinde oldu\u011fu gibi toplum \u00fczerinde de veya bu alanla direkt ilgilenmeyen ki\u015filerin de akl\u0131nda kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa neden olabiliyor. O nedenle bizim yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131klamalarda dikkatli olmam\u0131z gerekiyor. M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar bilimsel kan\u0131tlar\u0131 olan veya toplum taraf\u0131ndan uyguland\u0131\u011f\u0131nda ki\u015fiye, \u00e7evresine zarar verme ihtimali olan a\u00e7\u0131klamalardan uzak durmam\u0131z gerekir” dedi.<\/p>\n FRANSA’DAK\u0130 B\u0130R YAYINDAN \u00d6RNEK VERD\u0130<\/strong><\/p>\n Prof. Dr. Ate\u015f Kara, Fransa’da \u00e7\u0131kan bir yay\u0131ndan \u00f6rnek vererek, “Salg\u0131n\u0131n\u00a0erken d\u00f6nemlerinde Fransa’da bir yay\u0131n \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131;\u00a0sigara i\u00e7enlerin vir\u00fcs\u00fc biraz daha az ald\u0131klar\u0131 \u015feklinde. Elinizdeki verilere bir bak\u0131yorsunuz, hastaneye yatanlar biraz daha az sigara i\u00e7enler, hastane d\u0131\u015f\u0131nda kalanlar daha fazla sigara i\u00e7enler olabiliyor. Bu iki \u015fekilde olabilir. Belki di\u011fer ki\u015filer biraz daha titiz olduklar\u0131 i\u00e7in hastaneye erken gelmi\u015flerdir, yat\u0131\u015flar\u0131 olmu\u015ftur. Siz \u00f6\u011frendik\u00e7e, b\u00f6yle ki\u015filerin yatmamas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6rd\u00fck\u00e7e ayakta takip etmeye ba\u015flam\u0131\u015fs\u0131n\u0131zd\u0131r, evde takip etmeye ba\u015flam\u0131\u015fs\u0131n\u0131zd\u0131r. Geriye d\u00f6n\u00fcp bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda \u015f\u00f6yle g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz; erken gelenler b\u00f6yle bir salg\u0131n d\u00f6neminde hemen ufak bir bulgusu ile gelenler. Bir bak\u0131yorsunuz o grup hastaneye yatm\u0131\u015f oluyor. Di\u011fer grup ise belki de biz baz\u0131 \u015feyleri \u00f6\u011frendikten sonra biraz ge\u00e7 geldikleri i\u00e7in ayaktan takip edilmelerini s\u00f6ylemi\u015f olabiliyoruz. Bir bak\u0131yorsunuz bizim hastaneye yat\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z grup, \u00e7ok daha az sigara i\u00e7en ya da \u00e7ok daha fazla maske takan gibi de g\u00f6r\u00fcnebilir. Bunlar belki ki\u015finin sadece titiz olmas\u0131yla ili\u015fkili olabilir. O nedenle de bu de\u011ferlendirmeleri ve yorumlar\u0131 yaparken bizim mutlaka bu fakt\u00f6rleri de g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak s\u00f6ylememiz gerekir” diye konu\u015ftu.<\/p>\n ‘KAFA KARI\u015eIKLI\u011eINA NEDEN OLAB\u0130L\u0130YOR’<\/strong><\/p>\n Prof. Dr. Kara, bunun t\u00fcketilen \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011funa dikkat \u00e7ekerek, “Bazen bir bitkisel \u00fcr\u00fcn veya tedavi d\u0131\u015f\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z destekleyici \u00fcr\u00fcn \u00e7ok iyi olabilir; ama a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda risk yaratabilir. Onun i\u00e7in de, ‘bunu \u015f\u00f6yle kullan\u0131n, b\u00f6yle kullan\u0131n’ e\u011fer bilimsel kan\u0131t\u0131 yoksa ve g\u00f6sterilmi\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yoksa bu t\u00fcr a\u00e7\u0131klamalar toplumda kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na neden olabiliyor. \u00d6zellikle ABD’de rakamlar\u0131n artmas\u0131yla beraber maske takman\u0131n zararl\u0131 olabilece\u011fini s\u00f6yleyen g\u00f6r\u00fc\u015fler vard\u0131. Bu tip g\u00f6r\u00fc\u015fler bazen toplum i\u00e7inde risk yaratabiliyor, bu sefer de hastal\u0131\u011f\u0131n \u00e7ok ciddi artmas\u0131na neden olabiliyor. Onun i\u00e7in de toplumun biraz da bu konuda i\u015finin uzman\u0131na veya bu konuda resmi kurulu\u015flara, T\u00fcrkiye’de Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 bu bak\u0131mdan en g\u00fcvenilir kurulu\u015flardan bir tanesi. Yurt d\u0131\u015f\u0131nda farkl\u0131 \u00fclkelerin sa\u011fl\u0131k otoriteleri olabilir, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc olabilir, onlar\u0131n verilerine g\u00fcvenilmesi en do\u011frusu” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n