{"id":11082,"date":"2019-11-26T10:24:37","date_gmt":"2019-11-26T07:24:37","guid":{"rendered":"http:\/\/185.149.103.207\/~adanaseshaber\/haber-sut-uretimine-agir-darbe-10783.html"},"modified":"2019-11-26T10:24:37","modified_gmt":"2019-11-26T07:24:37","slug":"sut-uretimine-agir-darbe-10783","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/?p=11082","title":{"rendered":"S\u00fct \u00fcretimine a\u011f\u0131r darbe"},"content":{"rendered":"

KAMUOYUNUN D\u0130KKAT\u0130NE<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Son dönemlerde baz\u0131 sa\u011fl\u0131kç\u0131lar\u0131n gündemde kalma çabas\u0131na kurban giden Süt ve Süt Ürünleri hakk\u0131nda kamuoyuna bilgi vermek üzere a\u015fa\u011f\u0131daki bülteni bilgilerinize sunar\u0131z.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Sütümüze ve ine\u011fimize sahip ç\u0131kma zaman\u0131!<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Sütün insan beslenmesine girme hikâyesi sektörün sayg\u0131n dergisi Journal of Dairy Science’daki son y\u0131llarda yay\u0131nlanan makalelere göre evcille\u015ftirme ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsano\u011flu, 5000 y\u0131ldan beri süt içmektedir. Bu konudaki ilk kan\u0131tlar Dicle ve F\u0131rat \u0131rmaklar\u0131 aras\u0131nda kurulan Sümer Uygarl\u0131\u011f\u0131'n\u0131n Ur kentinde bulunmu\u015ftur. \u0130ngiliz arkeolog Mellart, Çatal Höyük’te yapt\u0131\u011f\u0131 çal\u0131\u015fmalarda tereya\u011f\u0131, peynir ve ayran\u0131n neolitik devire (M.Ö. 8.000-5.000) ait olabilece\u011fini bildirmektedir. M.Ö. 6. yüzy\u0131la ait Babil kabartmalar\u0131nda süt ve süt kesi\u011fi temalar\u0131n\u0131n i\u015flendi\u011fini görüyoruz. Yine M.Ö. 8. yüzy\u0131lda Homer'in yaz\u0131lar\u0131nda süt, süt kesi\u011fi ve peynirle ilgili anlat\u0131mlara rastlan\u0131r. Antik M\u0131s\u0131r'da, süt ve süt ürünlerinin sadece zenginler, soylular ve rahiplere sunulabilmekteydi. 5. Yüzy\u0131la gelindi\u011finde inek ve koyunlara süt verimi için ödül verildi\u011fi bilgisine de ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r. 14. Yüzy\u0131lda süt konusunda ineklerin koyunlar\u0131n önüne geçti\u011fi ve günümüzde de dünyadaki süt üretiminin 91’i ineklerden sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 görülmektedir. Bu dönemden sonra 1902 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan sütün insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 aç\u0131s\u0131ndan önemine ili\u015fkin çal\u0131\u015fmalar bilimsel yay\u0131nlar ve gündemde s\u0131kça yer bulmu\u015ftur. Süt birçok canl\u0131n\u0131n do\u011fumdan sonra tüketebildi\u011fi tek g\u0131da<\/u><\/strong> olmas\u0131 ile di\u011fer g\u0131dalardan farkl\u0131l\u0131k göstermektedir. \u0130nsan dahil memeliler do\u011fum sonras\u0131 h\u0131zl\u0131 geli\u015fimlerini, bir bebe\u011fin tüm ihtiyac\u0131n\u0131 ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131layabilen süt tüketimine borçludurlar. Tüm dünyada yeni do\u011fan konusunda çal\u0131\u015fan uzmanlar “ilk 6 ay anne sütü yeter” slogan\u0131 ile kampanyalar yürütmekte ve sütün bir insan\u0131n ilerideki ya\u015fam\u0131nda ne kadar önemli oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Gebelik dönemi boyunca annenin memeleri, do\u011facak bebek için dünyadaki en uygun besin olan sütü üreterek tüketmeye haz\u0131r halde yavruya sunmaktad\u0131r. Süt içme süreci memeli türüne göre yavrunun gerekli olan besinlerini alabilir duruma gelinceye kadar devam etmektedir. Sütten kesim sonras\u0131nda da (farkl\u0131 tür hayvanlar\u0131n sütü de olsa) süt içmeye devam eden tek tür ise insano\u011fludur.  Yeterli hayvansal g\u0131da almayan ve bu arada yeterli süt içmeyen çocuklar\u0131n beyin kapasiteleri yeterince geli\u015fmedi\u011fi birçok sayg\u0131n bilimsel çal\u0131\u015fmayla ortaya konulmu\u015ftur.  \u0130leri ya\u015flarda bu aç\u0131\u011f\u0131 kapatmalar\u0131 ve süt içen çocuklar\u0131n beyin kapasitelerine eri\u015fmeleri mümkün olamamaktad\u0131r. Yeni do\u011fan bir bebe\u011fin, en az 3 ay süreyle, bütün besin madde gereksinmesini, kar\u015f\u0131layabilecek yegane g\u0131da yine, sadece anne sütüdür.  \u0130lk günlerinde annelerinin sütüyle beslenen bebeklere, daha sonralar\u0131 hem anne sütü hem de di\u011fer türlere ait sütler verilebilmektedir. Çocuklar\u0131n günde 2 bardak süt içerek günlük vitamin ve mineral gereksinimlerinin büyük bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabildikleri yine art\u0131k tart\u0131\u015fma götürmeyen önemli konulardan birisidir. Çocukluk ve ergenlikte süt içmek büyüme geli\u015fmeye katk\u0131 sa\u011flar, di\u015f ve kemikleri güçlendirir, enerji ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r. Sütün içerisindeki ya\u011f bile\u015fenleri küçük ya\u015f grubu çocuklar\u0131n zeka ve entelektüel kapasitelerinin artmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flar. Günde 1 su barda\u011f\u0131 ve daha fazla süt tüketen çocuklar\u0131n, daha az tüketenlere göre, 3 y\u0131l sonunda 2-3 santimetre daha uzun olduklar\u0131 gözlenmi\u015ftir. Ayr\u0131ca ileri ya\u015fl\u0131larda kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, osteoporoz da içinde olmak üzere birçok hastal\u0131\u011f\u0131n önlenebilmesi için hayat\u0131n her döneminde süt içmenin önemine vurgu yapmaktad\u0131r. Tüm dünya ülkeleri günün her saatinde sofralar\u0131ndan sütü eksik etmemektedir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Vücuda al\u0131nan bir besin kayna\u011f\u0131ndan yüzde kaç oran\u0131nda faydalan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya di\u011fer bir ifade ile tüketilen proteinin ne kadar h\u0131zl\u0131 ve ne kadar verimli kullan\u0131labildi\u011finin ifadesi olan biyolojik de\u011fer yumurtada 94 ve sonra sütte 84.5 ile en yüksek düzeydedir. Ayr\u0131ca sütün protein, ya\u011f \u015feker gibi bile\u015fenleri d\u0131\u015f\u0131nda az miktarda bulunan vitamin, mineral, enzimler de besin de\u011feri aç\u0131s\u0131ndan çok büyük katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Sütün tek karbonhidrat\u0131 olan  laktoz ise  beyin ve sinir geli\u015fimi için son derece önemlidir. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda sütte iz miktarda bulunan ama türler aras\u0131 farklar\u0131 olu\u015fturan çok say\u0131da bile\u015fenler de bulunmaktad\u0131r. Mesela keçi sütünün enerji içeri\u011fi anne sütüne benzer düzeyde iken protein içeri\u011fi h\u0131zl\u0131 büyüyen yavrusunun ihtiyaçlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak üzere farkl\u0131 olup anne sütünün üç kat\u0131d\u0131r. Do\u011fal homojenize olan keçi sütü, vitamin A, fosfor, magnezyum ve selenyum miktar\u0131 aç\u0131s\u0131ndan anne sütüne en yak\u0131n süttür. Laktoz oran\u0131 bak\u0131m\u0131ndan yüksek proteinlerine sahip olmas\u0131 nedeniyle keçi sütü de\u011ferli besin ö\u011felerini içermektedir. Sütün laktoz intolerans\u0131 olan bireylerde ve fazla tüketilmesi durumunda sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131n olabilece\u011fi bilimsel çal\u0131\u015fmalarla ortaya konulmu\u015ftur. Bu nedenle keçi sütü bu bireylerde de güvenli bir \u015fekilde kullan\u0131labilmektedir. Baz\u0131 çal\u0131\u015fmalarda keçi sütünün kanserli hastalar\u0131n iyile\u015fme sürecine katk\u0131lar\u0131ndan bahsedilmektedir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Ancak süt, uygun ko\u015fullarda üretilmedi\u011fi, saklanmad\u0131\u011f\u0131, ta\u015f\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 zaman mikroorganizmalar\u0131n h\u0131zla üreyip ço\u011falmas\u0131 için de uygun besi ortam\u0131 özeli\u011fi ta\u015f\u0131r. Bu nedenle, süt üretim a\u015famalar\u0131nda hem kendi kalitesi ve i\u015flenebilirli\u011fi için önem ta\u015f\u0131yan, hem de insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na risk olu\u015fturan mikroorganizmalardan ari olmas\u0131 için özel özen gösterilmesi gerekir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Süt, yap\u0131s\u0131 ve üretim ko\u015fullar\u0131ndan dolay\u0131, kalite konusunun uygulanabilirli\u011fini zorlayan bir sektör konumundad\u0131r. Çe\u015fitli zoonoz (hayvan kaynakl\u0131) hastal\u0131klar\u0131n etmenlerinin kayna\u011f\u0131 olarak bar\u0131nak, taban özellikleri, kullan\u0131lan yatakl\u0131k, su kaynaklar\u0131, revir bölümü, do\u011fumhane, süt tank\u0131 ve sa\u011f\u0131m i\u015flemi ile gübrelikler önem arz etmektedir.  Bir ah\u0131r\u0131n tüm bu özellikler bak\u0131m\u0131ndan bir de\u011ferlendirmeye tabi tutulmas\u0131, kaliteli üretim a\u015famas\u0131nda i\u015fletmede düzeltme yap\u0131lacak noktalar\u0131n tespitinde önemli avantaj sa\u011flayacakt\u0131r. Örne\u011fin, sütte kal\u0131nt\u0131 (antibiyotik, herbisid, pestisid kal\u0131nt\u0131s\u0131 vb) konusunda tehlike olu\u015fturan kritik noktalar\u0131n tespiti ve kontrolü mümkündür ve bu testler büyük firmalar taraf\u0131ndan sürekli yap\u0131lmaktad\u0131r. Ancak biyolojik risk faktörlerinin kontrolü konusunda ayn\u0131 \u015feyi söylemek mümkün olamamaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Genel olarak, süt, üretildi\u011fi çiftlik ko\u015fullar\u0131ndan sat\u0131\u015fa sunuldu\u011fu a\u015famaya kadar uzun bir zincirin sonunda tüketicinin masas\u0131na gelmektedir. Her a\u015fama kalite için kritik bir nokta te\u015fkil etmektedir. Hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 geli\u015fmi\u015f ülkelerde, üretimden sat\u0131\u015fa, her a\u015faman\u0131n detayl\u0131 bir \u015fekilde kalite kontrol programlar\u0131 ile denetlenip kay\u0131t alt\u0131na al\u0131narak tescili, piyasada süt satabilmek için temel ko\u015fuldur. Bu nedenle özellikle büyük \u015fehirlerde tüketicinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 süt ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak acil düzenlemeler gerekir. Belki bu süreçte perakende sat\u0131\u015f olana\u011f\u0131 olarak kabul edilebilecek, sokak sütü sat\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n (ki bu sat\u0131c\u0131lar\u0131n kurduklar\u0131 dernekleri de mevcuttur), bir araya gelerek, pastörize süt sat\u0131\u015f\u0131 pazarlama a\u011f\u0131 içinde yer alacak \u015fekilde yap\u0131lanma sa\u011flanmas\u0131 dü\u015fünülebilecek bir yol olabilir. Tüketicinin, daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 üretilmi\u015f süte kavu\u015fmas\u0131 için, bölgesel pastörize süt tesislerine ve bunu en k\u0131sa sürede, en etkin \u015fekilde pazarlayacak organizasyonlara sahip büyük firmalar\u0131n, tüketicinin pastörize süte olan talebini dikkate alarak üretim süreçlerini planlamas\u0131 gerekir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Son y\u0131llarda beslenme ile kanser türleri aras\u0131nda ili\u015fkiyi ara\u015ft\u0131ran baz\u0131 çal\u0131\u015fmalar mevcuttur. Bu çal\u0131\u015fmalar\u0131n hepsi taraf\u0131m\u0131zdan incelenmi\u015ftir. Bu çal\u0131\u015fmalarda süt ve süt ürünlerinin kanser etkeni olan IGF-I düzeyini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na yönelik baz\u0131 iddialara cevap aranm\u0131\u015ft\u0131r. Çal\u0131\u015fmalar\u0131n hepsinde bu iddiay\u0131 do\u011frulayan hiçbir bulgu ortaya konulmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/u><\/em><\/strong> Bu tip çal\u0131\u015fmalar di\u011fer bütün bitkisel ve hayvansal g\u0131dalar üzerinde de yürütülmektedir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Bizim savundu\u011fumuz dengeli beslenme ve mümkün oldu\u011fu kadar sa\u011fl\u0131kl\u0131 üretim yapmak ve halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyacak önlemlerle üretim yapmakt\u0131r. Yanl\u0131\u015f yap\u0131lan uygulamalar\u0131n en de\u011ferli besinimiz olan SÜT’e mal edilmesi kabul edilemez. Bu konu hakk\u0131nda kamuoyunu yanl\u0131\u015f bilgilendiren ve bilimsel olarak kan\u0131tlanmam\u0131\u015f<\/u><\/em><\/strong> bir varsay\u0131m\u0131n gündeme bu \u015fekilde ta\u015f\u0131yan uzmanlar halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ve ülkemiz tar\u0131m\u0131n\u0131n bel kemi\u011fi olan hayvansal üretime zarar vermektedir.  Dahas\u0131 insan g\u0131das\u0131 olarak çok de\u011ferli ve alternatifi olmayan süt üretimine a\u011f\u0131r bir darbe vuracakt\u0131r. Bas\u0131n ve yay\u0131n kurulu\u015flar\u0131n\u0131n da konuya hassasiyetle yakla\u015fmas\u0131 gerekmektedir. Kamuoyuna sayg\u0131lar\u0131m\u0131zla sunar\u0131z.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Prof. Dr. Nazan Koluman <\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Prof. Dr. Serap Göncü                     <\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

KAMUOYUNUN D\u0130KKAT\u0130NE Son dönemlerde baz\u0131 sa\u011fl\u0131kç\u0131lar\u0131n gündemde kalma çabas\u0131na kurban giden Süt ve Süt Ürünleri hakk\u0131nda kamuoyuna bilgi vermek üzere a\u015fa\u011f\u0131daki bülteni bilgilerinize sunar\u0131z. Sütümüze ve ine\u011fimize sahip ç\u0131kma zaman\u0131! Sütün insan beslenmesine girme hikâyesi sektörün sayg\u0131n dergisi Journal of Dairy Science’daki son y\u0131llarda yay\u0131nlanan makalelere göre evcille\u015ftirme ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsano\u011flu, 5000 y\u0131ldan beri süt …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11084,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[55],"tags":[5228,7078,6298,10250],"class_list":["post-11082","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-universite","tag-agir","tag-darbe","tag-sut","tag-uretimine"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11082","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11082"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11082\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11084"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}