{"id":17414,"date":"2019-01-18T09:37:37","date_gmt":"2019-01-18T06:37:37","guid":{"rendered":"http:\/\/185.149.103.207\/~adanaseshaber\/haber-cutam-da-matematik-ve-sifreleme-anlatildi-9201.html"},"modified":"2019-01-18T09:37:37","modified_gmt":"2019-01-18T06:37:37","slug":"cutam-da-matematik-ve-sifreleme-anlatildi-9201","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/?p=17414","title":{"rendered":"\u00c7\u00dcTAM\u2019da \u201cMatematik Ve \u015eifreleme\u201d Anlat\u0131ld\u0131."},"content":{"rendered":"

“Matematik ve \u015eifreleme” ba\u015fl\u0131kl\u0131 konu\u015fmas\u0131yla ÇÜTAM kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131yla bulu\u015fan Prof. Dr. Dönmez, ‘\u015fifreleme ve \u015fifre çözme\/de\u015fifre etme’ gibi kavramlar üzerinde durdu. \u015eifrelemeyi “bir mesaj\u0131 bir anahtar kullanarak yaln\u0131zca belirli ki\u015filerin anlayabilece\u011fi \u015fekilde anla\u015f\u0131lmaz bir hâle getirmek” \u015feklinde tan\u0131mlayan Prof. Dr. Dönmez buna ba\u011fl\u0131 olarak \u015fifre çözmeyi ise “\u015fifrelenmi\u015f bir mesajdaki (\u015fifre metin) as\u0131l metni, herkesin sahip olmad\u0131\u011f\u0131 özel bir bilgiyi çözmek, de\u015fifre etmek” olarak ifade etti.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u015eifrelemenin Tarihçesini Anlatt\u0131.<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Konu\u015fmas\u0131na çok eski zamanlarda kullan\u0131lm\u0131\u015f olan baz\u0131 \u015fifreleme yöntemlerinden bahsederek devam eden Prof. Dr. Dönmez, Sezar ba\u015fta olmak üzere zaman\u0131nda birçok Roma imparatorunun mesajlar\u0131n\u0131 baz\u0131 \u015fifreleme yöntemlerini kullanarak gönderdi\u011fini söyledi. Ayr\u0131ca, eski zamanlarda baz\u0131 \u015fifreleme yöntemlerini kullanm\u0131\u015f olanlar aras\u0131nda \u0130skoç Kraliçesi Mary’i, \u0130talyan Mafya eleba\u015f\u0131 Provenzano’yu ve Yahudiler’i s\u0131ralayan Prof. Dr. Dönmez zamanla \u015fifreleme yöntemlerinin ve \u015fifreli metinlerin çözülmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. Prof. Dr. Dönmez, konuyla ilgili olarak Al-Kindi’den bahsetti. Bu ki\u015finin M.S. 9. yüzy\u0131lda yazd\u0131\u011f\u0131 bir kitapta çe\u015fitli \u015fifreli metinlerin frekans analizi ile çözümüne dair baz\u0131 bilgiler verdi\u011fini ifade eden Prof. Dr. Dönmez 15. yüzy\u0131ldan sonra \u015fifre çözme konusunda farkl\u0131 yöntemlerin geli\u015fti\u011fini hat\u0131rlatt\u0131. Prof. Dr. Dönmez, bu yöntemlerden en yayg\u0131n olan\u0131n\u0131n Vigenere \u015fifresi oldu\u011funu belirterek bu \u015fifrenin Al-Kindi’nin yöntemine kar\u015f\u0131n geli\u015ftirildi\u011fini vurgulad\u0131.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Konu\u015fma sonunda kat\u0131l\u0131mc\u0131lardan gelen sorular\u0131 da yan\u0131tlayan Prof. Dr. Do\u011fan Dönmez’e katk\u0131 ve kat\u0131l\u0131mlar\u0131ndan dolay\u0131 Merkez Müdürü Prof. Dr. Deniz Abik taraf\u0131ndan plaket takdim edildi.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

 <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“Matematik ve \u015eifreleme” ba\u015fl\u0131kl\u0131 konu\u015fmas\u0131yla ÇÜTAM kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131yla bulu\u015fan Prof. Dr. Dönmez, ‘\u015fifreleme ve \u015fifre çözme\/de\u015fifre etme’ gibi kavramlar üzerinde durdu. \u015eifrelemeyi “bir mesaj\u0131 bir anahtar kullanarak yaln\u0131zca belirli ki\u015filerin anlayabilece\u011fi \u015fekilde anla\u015f\u0131lmaz bir hâle getirmek” \u015feklinde tan\u0131mlayan Prof. Dr. Dönmez buna ba\u011fl\u0131 olarak \u015fifre çözmeyi ise “\u015fifrelenmi\u015f bir mesajdaki (\u015fifre metin) as\u0131l metni, herkesin sahip …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17416,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[55],"tags":[2213,10443,13833,15400,1911],"class_list":["post-17414","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-universite","tag-anlatildi","tag-cutamda","tag-matematik","tag-sifreleme","tag-ve"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17414","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17414"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17414\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17416"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17414"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17414"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17414"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}