{"id":35236,"date":"2022-08-18T17:22:37","date_gmt":"2022-08-18T14:22:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.adanaseshaber.com\/?p=35236"},"modified":"2022-08-18T17:22:37","modified_gmt":"2022-08-18T14:22:37","slug":"covid-19-diyabete-neden-olabilir-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/?p=35236","title":{"rendered":"COVID-19 diyabete neden olabilir mi?"},"content":{"rendered":"<p>Yine de herhangi bir sonuca varmadan \u00f6nce \u015funu unutmay\u0131n: Korelasyon nedenselli\u011fe e\u015fit de\u011fildir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, ikisi aras\u0131nda bir ili\u015fki olmas\u0131 birinin di\u011ferine neden oldu\u011funu kan\u0131tlamaz. Daha yap\u0131lacak \u00e7ok ara\u015ft\u0131rma var.<\/p>\n<p>Ancak uzun s\u00fcredir COVID-19 salg\u0131n\u0131yla ya\u015f\u0131yormu\u015fuz gibi gelebilir. \u201cNormal\u201dimizde \u00e7ok fazla de\u011fi\u015fiklik ya\u015fad\u0131k ve kendimizi ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 enfeksiyondan koruma konusunda \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frendik. Ancak bilimsel ara\u015ft\u0131rma d\u00fcnyas\u0131nda bunlar hala \u00e7ok erken g\u00fcnler. Pek \u00e7ok soruya cevap vermekten \u00e7ok uza\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>Kritik bak\u0131m doktoru, \u201cDiyabet gibi kronik hastal\u0131k s\u00fcre\u00e7leri hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, olaylara uzunlamas\u0131na bir \u015fekilde bakmam\u0131z gerekiyor, yani neler oldu\u011funu ger\u00e7ekten g\u00f6rmek i\u00e7in en az be\u015f ila 10 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre boyunca olaylar\u0131 takip etmemiz gerekiyor\u201d diyor. Abhijit Duggal , Dr. \u201cCOVID-19 ve diyabet aras\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz e\u011filimleri neden g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc s\u00f6ylemek i\u00e7in hen\u00fcz \u00e7ok erken.\u201d<\/p>\n<p>Dr. Duggal ile COVID-19 enfeksiyonundan sonra diyabet geli\u015ftirme \u015fans\u0131 hakk\u0131nda bildiklerimizi ve hen\u00fcz bilmediklerimizi konu\u015ftuk.<\/p>\n<h3>ARA\u015eTIRMA NE G\u00d6STER\u0130YOR?<\/h3>\n<p>Erken bir \u00e7al\u0131\u015fma, COVID-19 ile enfekte olan 180.000 ki\u015fiyi enfekte olmayan insanlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131. Bulgular, COVID-19 ile enfekte olan grubun daha \u00f6nce te\u015fhis edilmemi\u015f daha y\u00fcksek diyabet oranlar\u0131na sahip oldu\u011funu g\u00f6sterdi. COVID-19 enfeksiyonu ile diyabet aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131, daha ciddi enfeksiyonlar\u0131 olan ve hastaneye kald\u0131r\u0131lan ki\u015filerde daha y\u00fcksekti.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015f\u0131lan her 1.000 ki\u015fi i\u00e7in, COVID-19&#8217;a yakalanan gruptaki 13 ki\u015fiye, COVID-19 olmayan gruba k\u0131yasla diyabet te\u015fhisi kondu. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck bir say\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcnebilir, ancak Amerika Birle\u015fik Devletleri&#8217;ndeki yakla\u015f\u0131k 100 milyon insan\u0131n COVID-19 ile enfekte oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde , h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde toplan\u0131r &#8211; yakla\u015f\u0131k 1,3 milyon diyabet vakas\u0131 daha.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n yazarlar\u0131 daha \u00f6nce COVID-19 ile artan b\u00f6brek hastal\u0131\u011f\u0131, kalp yetmezli\u011fi ve fel\u00e7 aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131lar\u0131 g\u00f6stermi\u015fti.<\/p>\n<h3>ARA\u015eTIRMA B\u0130ZE NE S\u00d6YLEM\u0130YOR?<\/h3>\n<p>Ancak hen\u00fcz belirlenmemi\u015f olan \u015fey, uzun s\u00fcreli COVID ile diyabet aras\u0131ndaki korelasyonun asl\u0131nda COVID-19&#8217;un diyabete neden oldu\u011fu anlam\u0131na gelip gelmedi\u011fidir.<\/p>\n<p>\u015eunu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn: Bir sahil kasabas\u0131, dondurma sat\u0131\u015flar\u0131 artt\u0131k\u00e7a k\u00f6pekbal\u0131\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n da artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ediyor. Bu, dondurma yemenin sizi bir B\u00fcy\u00fck Beyaz&#8217;a kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131 konulmaz k\u0131lan lezzetli dondurma kokulu terler salg\u0131laman\u0131za neden oldu\u011fu anlam\u0131na m\u0131 geliyor? Yoksa s\u0131cak g\u00fcnlerde insanlar\u0131n daha \u00e7ok dondurma yemesi ve ayr\u0131ca k\u00f6pekbal\u0131\u011f\u0131 istilas\u0131na u\u011fram\u0131\u015f sularda y\u00fczme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek oldu\u011fu anlam\u0131na m\u0131 geliyor? Bu hipotezlerden biri di\u011ferinden daha olas\u0131 g\u00f6r\u00fcnebilir, ancak daha fazla ara\u015ft\u0131rma yapmadan kim kesin olarak s\u00f6yleyebilir?<\/p>\n<p>Dr. Duggal, ayn\u0131 \u015feyin COVID-19 ve diyabet aras\u0131ndaki ili\u015fki i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Bir COVID-19 enfeksiyonunun v\u00fccudunuzda baz\u0131 insanlarda diyabete yol a\u00e7abilecek de\u011fi\u015fiklikleri tetiklemesi olabilir.<\/p>\n<p>Veya uzun s\u00fcreli COVID&#8217;e daha duyarl\u0131 olan ayn\u0131 ki\u015filer, diyabet geli\u015ftirme riski daha y\u00fcksek olan ki\u015filer olabilir.<\/p>\n<p>Ya da belki de uzun s\u00fcreli COVID ile ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, bir doktora g\u00f6r\u00fcnme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131z, aksi takdirde olaca\u011f\u0131n\u0131zdan daha fazlad\u0131r ve bu nedenle, diyabetiniz &#8211; aksi takdirde te\u015fhis edilmeyecekti &#8211; bulunur.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, herpes vir\u00fcs\u00fc gibi enfeksiyonlar\u0131n diyabete yol a\u00e7abilen pankreatite yol a\u00e7abilece\u011fi durumlar vard\u0131r. Bu nedenle, COVID-19&#8217;un diyabete neden olmas\u0131 duyulmam\u0131\u015f bir \u015fey de\u011fil. Bu hen\u00fcz bildi\u011fimiz bir \u015fey de\u011fil.<\/p>\n<p>Dr. Duggal, \u201cDiyabet ve COVID aras\u0131nda kesinlikle bir ili\u015fki var, ancak COVID-19 ile diyabet aras\u0131nda nedensel bir ili\u015fki olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bize ger\u00e7ekten s\u00f6yleyebilmek i\u00e7in daha fazla \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekiyor\u201d diyor. &#8220;Bu zaman alacak, ama bunun \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan insanlar var.&#8221;<\/p>\n<h3>D\u0130YABET BEL\u0130RT\u0130LER\u0130NE D\u0130KKAT ED\u0130N<\/h3>\n<p>COVID-19 ge\u00e7irdiyseniz (veya diyabet i\u00e7in ba\u015fka risk fakt\u00f6rlerine sahipseniz ), Dr. Duggal, a\u015fa\u011f\u0131dakiler gibi diyabet semptomlar\u0131na dikkat etmeniz gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n<p>Bulan\u0131k g\u00f6rme.<\/p>\n<p>Yorgunluk.<\/p>\n<p>\u00c7ok a\u00e7 veya susuz hissetmek.<\/p>\n<p>Artan idrara \u00e7\u0131kma ihtiyac\u0131 (genellikle geceleri).<\/p>\n<p>Kesiklerin veya yaralar\u0131n yava\u015f iyile\u015fmesi.<\/p>\n<p>Ellerinizde veya ayaklar\u0131n\u0131zda kar\u0131ncalanma veya uyu\u015fma.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klanamayan kilo kayb\u0131.<\/p>\n<p>Bu diyabet belirtilerini tan\u0131mak, durumunuzu en iyi \u015fekilde y\u00f6netmek i\u00e7in uygun bir te\u015fhis ve tedavi plan\u0131 alman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Diyabet semptomlar\u0131 geli\u015ftirebilece\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z, bir sa\u011fl\u0131k uzman\u0131yla konu\u015fun.<\/p>\n<p>COVID-19&#8217;un diyabete neden olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hen\u00fcz bilmesek de, COVID-19 enfeksiyonunun diyabet riskinin artmas\u0131yla ili\u015fkili oldu\u011funu biliyoruz. Ara\u015ft\u0131rma devam ediyor, ancak bu ko\u015fullar\u0131n neden ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu kesin olarak bilmemiz biraz zaman alacak. Bu arada, kendinizi COVID-19 enfeksiyonundan korumak i\u00e7in \u00f6nlemler al\u0131n ve yine bir sa\u011fl\u0131k uzman\u0131yla diyabet riskiniz hakk\u0131nda konu\u015fun.<\/p>\n<p>Ve dondurma yedikten sonra k\u00f6pekbal\u0131klar\u0131ndan uzak durun. Asla bilemezsin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yine de herhangi bir sonuca varmadan \u00f6nce \u015funu unutmay\u0131n: Korelasyon nedenselli\u011fe e\u015fit de\u011fildir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, ikisi aras\u0131nda bir ili\u015fki olmas\u0131 birinin di\u011ferine neden oldu\u011funu kan\u0131tlamaz. Daha yap\u0131lacak \u00e7ok ara\u015ft\u0131rma var. Ancak uzun s\u00fcredir COVID-19 salg\u0131n\u0131yla ya\u015f\u0131yormu\u015fuz gibi gelebilir. \u201cNormal\u201dimizde \u00e7ok fazla de\u011fi\u015fiklik ya\u015fad\u0131k ve kendimizi ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 enfeksiyondan koruma konusunda \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frendik. Ancak &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":35237,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-35236","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35236","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35236"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35236\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35238,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35236\/revisions\/35238"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/35237"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35236"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35236"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35236"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}