{"id":50208,"date":"2023-01-17T11:23:02","date_gmt":"2023-01-17T08:23:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.adanaseshaber.com\/?p=50208"},"modified":"2023-01-17T11:23:02","modified_gmt":"2023-01-17T08:23:02","slug":"osmanli-mutfagi-edirnenin-tarihi-az-bilinen-harika-yemekleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/?p=50208","title":{"rendered":"Osmanl\u0131 mutfa\u011f\u0131: Edirne&#8217;nin tarihi, az bilinen harika yemekleri"},"content":{"rendered":"<p>Edirne&#8217;ye yolunuz d\u00fc\u015ferse bir zamanlar Osmanl\u0131&#8217;ya ba\u015fkentlik yapm\u0131\u015f bu \u015fehrin yemeklerine doyamayacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn sizi bir zamanlar Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;na ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015f, do\u011fal ve tarihi g\u00fczellikleriyle ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir \u015faheser olan bir \u015fehrin mutfa\u011f\u0131na g\u00f6t\u00fcrece\u011fim. Mimar Sinan&#8217;\u0131n &#8220;\u015fahehetim&#8221; dedi\u011fi Selimiye Camii&#8217;ne, Osmanl\u0131 Padi\u015fah\u0131 II. Bayezid K\u00fclliyesi&#8217;ne, tarihi Meri\u00e7 K\u00f6pr\u00fcs\u00fc&#8217;ne k\u0131sacas\u0131 koca bir tarihe ev sahipli\u011fi yapmaktad\u0131r. Bu kadar iddial\u0131 bir giri\u015ften sonra, bu kadar k\u00f6kl\u00fc bir ge\u00e7mi\u015fe sahip bir \u015fehrin elbette k\u00f6kl\u00fc ve lezzetli bir mutfa\u011fa sahip olmas\u0131 gerekti\u011fini tahmin edebilirsiniz. Ad\u0131n\u0131 zor hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m ama lezzetini asla unutamayaca\u011f\u0131m yemeklerden bahsedece\u011fim size.<\/p>\n<p>\u015eimdi s\u0131ra Osmanl\u0131 mutfaklar\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p \u015fehre hi\u00e7 gelmemi\u015fleri \u00e7a\u011f\u0131ran, uzun zamand\u0131r gitmeyenleri nostaljiye bo\u011fan Edirne lezzetlerinden bahsetmeye geldi.<\/p>\n<p><strong>Mutancana<\/strong><\/p>\n<p>Meyve ve etin bir araya gelmesinden g\u00fczel bir lezzet \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr m\u00fcs\u00fcn\u00fcz? Mutancana tam da b\u00f6yle bir yemek oldu\u011fu i\u00e7in buna kendiniz karar vermelisiniz. Osmanl\u0131 saray mutfaklar\u0131ndan olan bu geleneksel lezzet, Sultan II. Mehmed&#8217;in de favori yeme\u011fi olarak biliniyor.<\/p>\n<p>Tatl\u0131, ek\u015fi ve tuzlu aromalar\u0131n birle\u015fiminden do\u011fan bu saray yeme\u011fi, Edirne&#8217;nin geleneksel yemeklerinden biridir. Ge\u00e7mi\u015fte daha \u00e7ok kuzu veya geyik eti ile yap\u0131lan mutancana g\u00fcn\u00fcm\u00fczde tavuk eti ile de yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu yemek incir, kuru \u00fcz\u00fcm, erik, kay\u0131s\u0131, badem, bal ve ceviz gibi pek \u00e7ok malzemeye kavrulmu\u015f et eklenerek haz\u0131rlan\u0131r. Edirne&#8217;ye yolunuz d\u00fc\u015ferse bu tarihi yeme\u011fi mutlaka denemelisiniz.<\/p>\n<p><strong>Mamzana<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015ftah a\u00e7\u0131c\u0131 etkisiyle bilinen mamzana ilk bak\u0131\u015fta basit gibi g\u00f6r\u00fcnse de benim i\u00e7in ana yemek bile olabiliyor. Patl\u0131can, pul biber, domates, biber, maydanoz, sar\u0131msak ve yo\u011furtla yap\u0131lan bu lezzetli tarif asl\u0131nda salata olarak sofralardaki yerini al\u0131yor. K\u00f6zlenmi\u015f patl\u0131can ve k\u0131rm\u0131z\u0131 biberin di\u011fer ham maddelerle birle\u015fiminden olu\u015fur. Bu salata, \u00fczerine sar\u0131msakl\u0131 yo\u011furt ve tereya\u011f\u0131 veya zeytinya\u011f\u0131nda sotelenmi\u015f k\u0131rm\u0131z\u0131 pul biber gezdirilerek ta\u00e7land\u0131r\u0131l\u0131r. Sunumu ve lezzeti ile Edirne mutfa\u011f\u0131nda \u00e7ok \u00f6zel bir yer edinmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>P\u00fcrdele<\/strong><\/p>\n<p>Doldurulmu\u015f yumurta olarak da adland\u0131r\u0131lan bu yemek, keki\u011fin olduk\u00e7a aromatik bir t\u00fcr\u00fc olan &#8220;chubritsa&#8221; ile yap\u0131l\u0131r, ancak alternatif olarak da\u011f keki\u011fi veya nane kullan\u0131labilir. Ha\u015flanm\u0131\u015f yumurtalar\u0131n sar\u0131lar\u0131n\u0131n al\u0131n\u0131p dutla k\u0131zart\u0131l\u0131p tekrar yumurta aklar\u0131n\u0131n i\u00e7ine doldurulmas\u0131yla yap\u0131lan p\u00fcrdeleyi ilk duydu\u011fumda olduk\u00e7a ilgimi \u00e7ekmi\u015fti. K\u0131rm\u0131z\u0131 pul biber, so\u011fan ve suyla yap\u0131lan sosun dolmalar\u0131n \u00fczerine d\u00f6k\u00fclerek yenen bu yeme\u011fi Edirne&#8217;de denemedim ama \u00e7ok merak ediyorum. Bir g\u00fcn evde kendim denemeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Benim gibi denemek isteyenler i\u00e7in tarifi verdim zaten. Herkese \u015fimdiden iyi \u015fanslar!<\/p>\n<p><strong>Levzin<\/strong><\/p>\n<p>Trakya mutfa\u011f\u0131nda \u015feflerin g\u00f6nl\u00fcn\u00fc fetheden tatl\u0131lardan biri de helvad\u0131r. \u00d6zellikle Edirne mutfa\u011f\u0131nda helvan\u0131n \u00fcn\u00fcn\u00fc duymayan yoktur. Edirne&#8217;nin me\u015fhur geleneksel Levzine helvas\u0131n\u0131n da Osmanl\u0131 saray mutfa\u011f\u0131n\u0131n en sevilen tatl\u0131lar\u0131ndan biri oldu\u011fu s\u00f6yleniyor.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 ar\u015fivlerinde Helva-i Levzine olarak ge\u00e7en bu tatl\u0131ya ilk olarak Sultan I. S\u00fcleyman d\u00f6neminde Edirne Saray\u0131&#8217;nda verilen bir ziyafette rastland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenmektedir.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ball\u0131 badem helvas\u0131 olarak da bilinen Levzine, badem, bal ve su ile yap\u0131lan bir tatl\u0131d\u0131r. A\u011fz\u0131n\u0131z\u0131 suland\u0131racak bu geleneksel tatl\u0131, Edirne&#8217;de denemenizi tavsiye etti\u011fim bir lezzet.<\/p>\n<p><strong>Deva-\u0131 misk helvas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u015eimdi size Osmanl\u0131 saray mutfaklar\u0131ndan \u00e7\u0131kan bir tatl\u0131 olan ve rivayete g\u00f6re padi\u015fah\u0131n hasta k\u0131z\u0131na \u015fifa olan bir helvadan bahsedece\u011fim. Rivayetlere g\u00f6re ad\u0131n\u0131n &#8220;deva-i misk&#8221; olmas\u0131n\u0131n nedeni belki de budur.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 padi\u015fah\u0131 II. Mehmed&#8217;in \u00e7ok sevdi\u011fi hatta Bayezid Hastanesi&#8217;nde halka \u00fccretsiz olarak da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131 deva-i misk, \u015fifal\u0131 (deva) \u00f6zelli\u011fi ve i\u00e7erdi\u011fi misk aromas\u0131 nedeniyle bu ismi alm\u0131\u015ft\u0131r. Helvadaki misk, geyiklerin salg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 bir maddeden yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bulunmas\u0131 zor, l\u00fcks ve pahal\u0131 bir malzemedir. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde \u015ferbetlere aroma katmak i\u00e7in misk eklenir, helva yap\u0131m\u0131nda da kullan\u0131l\u0131rd\u0131. &#8220;Mis gibi kokular&#8221; s\u00f6z\u00fc de asl\u0131nda bu kelimeden gelmektedir. Zamanla &#8220;misk&#8221; kelimesinden &#8220;k&#8221; harfi \u00e7\u0131kar\u0131larak &#8220;mis&#8221; olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Misk ve 41 \u00e7e\u015fit baharatla yap\u0131lan, bir\u00e7ok hikayesi olan bu helvay\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bulmak \u00e7ok zor diyebilirim. Edirne&#8217;de baz\u0131 pastanelerde bulabilece\u011finiz bu helva, Edirne&#8217;de her y\u0131l d\u00fczenlenen K\u0131rkp\u0131nar G\u00fcre\u015f \u015eenlikleri&#8217;nde de halka \u00fccretsiz olarak da\u011f\u0131t\u0131l\u0131yor. \u0130\u00e7erisinde \u015feker, yumurta ak\u0131, bal, tar\u00e7\u0131n, misk, zencefil, karanfil, yenibahar, \u00e7\u00f6rek otu, sak\u0131z sak\u0131z\u0131, safran, ginseng, polen, limon ve daha sayamad\u0131\u011f\u0131m bir \u00e7ok baharat var. G\u00fcre\u015f\u00e7ilerin enerjilerini y\u00fckseltmek i\u00e7in festival s\u00fcresince beslenme programlar\u0131na eklenir.<\/p>\n<p><strong>Edirne ci\u011fer k\u0131zartmas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Bu yemek ve tatl\u0131lardan sonra Edirne ci\u011fer tavas\u0131na de\u011finmeden bu yaz\u0131y\u0131 bitirmek istemedim. Bu yemek Edirne&#8217;nin simgesidir ve \u015fehri T\u00fcrk lezzet haritas\u0131nda i\u015faretler.<\/p>\n<p>Ci\u011fer her yerde ci\u011fer ne fark eder diyenlerdenseniz Edirne ci\u011ferini tatmad\u0131n\u0131z demektir. Normalde ci\u011fer sevmeyen biri olarak Edirne&#8217;de sadece ci\u011fer yiyebiliyorum diyebilirim. Sevmeyenlerin bile fikrini de\u011fi\u015ftirebilen bir lezzet oldu\u011funu iddia ediyorum. Bu yemekte et ince bir ka\u011f\u0131t par\u00e7as\u0131 gibi kesilir ve bu nedenle &#8220;yaprak ci\u011feri&#8221; olarak da adland\u0131r\u0131l\u0131r. Dilimler daha sonra una bat\u0131r\u0131l\u0131r ve tavada bol miktarda k\u0131zg\u0131n ya\u011fda k\u0131zart\u0131l\u0131r. Edirne&#8217;ye \u00f6zg\u00fc kurutulmu\u015f ve k\u0131zart\u0131lm\u0131\u015f Karaa\u011fa\u00e7 k\u0131rm\u0131z\u0131 ac\u0131 biberleri ile k\u0131zd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ya\u011fdan \u00e7\u0131kar\u0131lan ince k\u0131y\u0131lm\u0131\u015f hafif \u00e7\u0131t\u0131r ci\u011fer par\u00e7alar\u0131 ile servis edilir. Edirne&#8217;de ne zaman ci\u011fer yesem, k\u0131t\u0131r k\u0131t\u0131r kurabiye gibi olan bu k\u0131rm\u0131z\u0131 biberleri yemeden edemiyorum. Bu iki lezzetin e\u015fle\u015ftirilmesi bo\u015funa de\u011fildir. Bir araya geldiklerinde harika bir lezzet \u015f\u00f6leni yarat\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Edirne mutfa\u011f\u0131, tatl\u0131 ve tuzlunun bir arada harmanland\u0131\u011f\u0131 yemekleriyle t\u0131pk\u0131 Edirne gibi tarihin izlerini ta\u015f\u0131r. Edirne&#8217;ye u\u011framan\u0131z\u0131, bu harika lezzetleri tatman\u0131z\u0131, tarihi bir yolculuk yapman\u0131z\u0131 ve son olarak bu gezinizi Meri\u00e7 Nehri k\u0131y\u0131s\u0131nda bir T\u00fcrk kahvesi ile ta\u00e7land\u0131rman\u0131z\u0131 \u015fiddetle tavsiye ederim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Edirne&#8217;ye yolunuz d\u00fc\u015ferse bir zamanlar Osmanl\u0131&#8217;ya ba\u015fkentlik yapm\u0131\u015f bu \u015fehrin yemeklerine doyamayacaks\u0131n\u0131z. Bug\u00fcn sizi bir zamanlar Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;na ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015f, do\u011fal ve tarihi g\u00fczellikleriyle ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir \u015faheser olan bir \u015fehrin mutfa\u011f\u0131na g\u00f6t\u00fcrece\u011fim. Mimar Sinan&#8217;\u0131n &#8220;\u015fahehetim&#8221; dedi\u011fi Selimiye Camii&#8217;ne, Osmanl\u0131 Padi\u015fah\u0131 II. Bayezid K\u00fclliyesi&#8217;ne, tarihi Meri\u00e7 K\u00f6pr\u00fcs\u00fc&#8217;ne k\u0131sacas\u0131 koca bir tarihe ev sahipli\u011fi yapmaktad\u0131r. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":50209,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-50208","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50208","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50208"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50208\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50210,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50208\/revisions\/50210"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/50209"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50208"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50208"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50208"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}