{"id":53268,"date":"2023-09-07T19:20:16","date_gmt":"2023-09-07T16:20:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.adanaseshaber.com\/haber-kuresel-dengeden-carpici-rapor-turkiyenin-kiyi-sehirleri-risk-altinda.html"},"modified":"2023-09-07T19:20:17","modified_gmt":"2023-09-07T16:20:17","slug":"kuresel-dengeden-carpici-rapor-turkiyenin-kiyi-sehirleri-risk-altinda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/adanaseshaber.com.tr\/?p=53268","title":{"rendered":"\u2018K\u00fcresel Denge\u2019den \u00e7arp\u0131c\u0131 rapor\u2026 T\u00fcrkiye\u2019nin k\u0131y\u0131 \u015fehirleri risk alt\u0131nda!"},"content":{"rendered":"

K\u00fcresel Denge Derne\u011fi, \u0130stanbul ve \u0130zmir illeri i\u00e7in deniz seviyesi y\u00fckselmesi ve olas\u0131 etkilerine y\u00f6nelik \u00f6nemli bir rapor yay\u0131mlad\u0131. \u00c7arp\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 raporda, iklim de\u011fi\u015fimine ba\u011fl\u0131 olarak T\u00fcrkiye\u2019nin k\u0131y\u0131 \u015fehirleri risk alt\u0131nda!<\/p>\n

\u0130STANBUL (\u0130GFA) \u2013<\/strong>K\u00fcresel Denge Derne\u011fi\u2019nin \u2018\u0130stanbul ve \u0130zmir \u0130lleri i\u00e7in Deniz Seviyesi Y\u00fckselmesi ve Olas\u0131 Etkileri\u2019 raporu, \u0130stanbul\u2019da d\u00fczenlenen toplant\u0131da tan\u0131t\u0131ld\u0131.<\/p>\n

\u00dc\u00e7 y\u0131ll\u0131k bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonunda haz\u0131rlanan, \u00f6nc\u00fcl bir \u00e7al\u0131\u015fma olan raporun lansman\u0131na, K\u00fcresel Denge Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Dr. Nuran Talu, raporun yazarlar\u0131 iklim dinami\u011fi ve ekoloji uzman\u0131 Prof. Dr. H. N\u00fczhet Dalfes ile \u0130stanbul \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesi Co\u011frafya B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Sedat Avc\u0131 ve proje ekibi kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Rapor, iklim de\u011fi\u015fimi sebebiyle buzullarda ya\u015fanan erime ve buna ba\u011fl\u0131 k\u00fcresel deniz seviyesindeki y\u00fckselmenin, k\u0131y\u0131 kentlerinde \u00e7ok say\u0131da k\u00fclt\u00fcrel miras, toplumsal ya\u015fam alan\u0131 ve do\u011fal alan i\u00e7in beraberinde getirece\u011fi tehlikeleri g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. N\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu, sosyoekonomik geli\u015fmi\u015flik ve ticari faaliyetlerin \u00f6nemli merkezleri olmalar\u0131 nedeniyle \u0130stanbul ve \u0130zmir\u2019e odaklanan \u00e7al\u0131\u015fma, H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Paneli\u2019nin (IPCC) en olumsuz senaryosu, yani deniz seviyesinin k\u00fcresel olarak y\u00fczy\u0131l\u0131n ortas\u0131nda yakla\u015f\u0131k 0,5m, y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda ise yakla\u015f\u0131k 1m y\u00fckselece\u011fi hesab\u0131na dayanarak yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<\/p>\n

K\u00fcresel Denge Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Dr. Nuran Talu a\u00e7\u0131l\u0131\u015fta yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, \u201c\u00c7al\u0131\u015fmaya \u00f6zellikle \u0130stanbul ve \u0130zmir gibi en \u00f6nemli k\u0131y\u0131 \u015fehirlerinden ba\u015flad\u0131k. B\u00f6ylece ulusal ve yerel karar vericiler ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm payda\u015flar\u0131n iklim de\u011fi\u015fimi ba\u011flant\u0131l\u0131 deniz suyu y\u00fckselmesi sorununa dikkatlerini \u00e7ekmek istedik\u201d dedi.<\/p>\n

\u0130STANBUL\u2019DA BO\u011eAZ\u0130\u00c7\u0130 TEHD\u0130T ALTINDA<\/strong><\/p>\n

Hem co\u011frafi yap\u0131lar\u0131 hem de kom\u015fusu olduklar\u0131 denizlerin farkl\u0131 \u00f6zelliklere sahip olmas\u0131 nedeniyle \u0130stanbul ve \u0130zmir, deniz seviyesi y\u00fckselmesi ve f\u0131rt\u0131na kabarmas\u0131 olaylar\u0131ndan farkl\u0131 d\u00fczeylerde etkilenecek. Prof. Dr. Dalfes, \u0130stanbul\u2019da Marmara Denizi\u2019ne k\u0131y\u0131s\u0131 olan il\u00e7elerde 6 milyondan fazla insan ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekerek \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201c\u015eehirde, y\u00fcksekli\u011fi 2 metreden az olan yakla\u015f\u0131k 120 km2\u2019lik bir alan risk alt\u0131nda. Bu, neredeyse Maltepe ve Fatih il\u00e7elerinin toplam y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcne e\u015fde\u011fer bir alan. \u0130stanbul\u2019un g\u00fcney k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n deniz seviyesindeki de\u011fi\u015fimden daha fazla etkilenece\u011fi hesaplan\u0131yor.\u201d<\/p>\n

Rapora g\u00f6re, \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131\u2019n\u0131n tamam\u0131m\u0131n, \u00f6zellikle de k\u0131y\u0131larda yer alan konak, saray, dini ve tarihi yap\u0131lar\u0131n deniz seviyesindeki de\u011fi\u015fimden etkilenmesi bekleniyor. Dolmabah\u00e7e Saray\u0131, Beylerbeyi Saray\u0131, K\u00fc\u00e7\u00fcksu Kasr\u0131 gibi saraylar ve \u015eemsi Pa\u015fa Camii, Ortak\u00f6y Camii gibi yap\u0131lar, etkilenme ihtimali bulunan de\u011ferli yap\u0131lar olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu yap\u0131lar\u0131 korumak i\u00e7in daha kal\u0131c\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131 gerekli.<\/p>\n

\u00d6te yandan deniz seviyesinin y\u00fckselmesiyle birlikte G\u00f6ksu ve K\u00fc\u00e7\u00fcksu gibi akarsularda, akarsu yata\u011f\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn de sular alt\u0131nda kalmas\u0131 s\u00f6z konusu. Ayn\u0131 etki, Kad\u0131k\u00f6y\u2019deki Kurba\u011fal\u0131dere Vadisi\u2019nde de bekleniyor.<\/p>\n<\/p>\n

\u0130SKELELERDE TEDB\u0130R ALINMALI<\/strong><\/p>\n

\u0130stanbul\u2019da deniz seviyesi y\u00fckselmesi, iskelelerde de baz\u0131 yenilemeler yap\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirecek. \u00dcsk\u00fcdar \u0130skelesi\u2019nde, lodoslu havalarda olu\u015facak f\u0131rt\u0131na kabarmalar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fchendislik tedbirleri, Kad\u0131k\u00f6y\u2019de ise deniz seviyesinde y\u00fckselmenin ard\u0131ndan ya\u015fanabilecek f\u0131rt\u0131na kabarmalar\u0131, metro giri\u015flerini etkileyebilir ve bunun i\u00e7in \u00f6nlem al\u0131nmas\u0131 gerekebilir. Prens Adalar\u0131\u2019n\u0131n da \u00f6zellikle yerle\u015fim yerlerinin bulundu\u011fu iskele ve k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerinin etkilenebilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

Fenerbah\u00e7e-Maltepe sahil \u015feridi de riskli b\u00f6lgelerden. Deniz seviyesinin y\u00fckselmesine ba\u011fl\u0131 olarak bu k\u0131y\u0131larda baz\u0131 d\u00fczenlemelerin yap\u0131lmas\u0131 \u015fart.<\/p>\n

\u0130ZM\u0130R\u2019DE KORDON VE K\u00d6RFEZE D\u0130KKAT<\/strong><\/p>\n

Prof. Dr. Avc\u0131 ise \u0130zmir\u2019de deniz seviyesindeki de\u011fi\u015fim en \u00e7ok \u0130zmir K\u00f6rfezi\u2019ni etkileyece\u011fini vurgulad\u0131. \u00d6zellikle Kordon\u2019daki r\u0131ht\u0131m\u0131n, dalgalar\u0131 k\u0131racak ve yans\u0131tacak \u015fekle d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi \u00f6nemli. Kar\u015f\u0131yaka\u2019da mevcut d\u00fczenlemelere ek olarak, deniz seviyesinin de\u011fi\u015fmesinden sonra birtak\u0131m \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 gerek. Benzer \u015fekilde, Kar\u015f\u0131yaka\u2019dan Mavi\u015fehir\u2019in bat\u0131s\u0131na kadar devam eden bir set bulunsa da deniz seviyesindeki y\u00fckselme nedeniyle yeni \u00f6nlemlere gerek duyulabilir.<\/p>\n

Deniz seviyesi y\u00fckselmesinin, k\u0131y\u0131 boyunca baz\u0131 alanlar\u0131n sular alt\u0131nda kalmas\u0131na ve tuzlu sular\u0131n yeralt\u0131 sular\u0131na kar\u0131\u015fmas\u0131na sebep olaca\u011f\u0131 tahmin ediliyor. Bu durum, tar\u0131msal \u00fcretim a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi sorunlar yaratabilir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca raporda, Karadeniz\u2019e akan akarsular\u0131n, deniz seviyesindeki de\u011fi\u015fimden k\u0131smen etkilenece\u011fi, bunun deniz suyunun i\u00e7 k\u0131s\u0131mlara ilerlemesine ve yer alt\u0131 sular\u0131n\u0131n tuzlanmas\u0131na sebep olabilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunuluyor.<\/p>\n<\/p>\n

TUR\u0130ST\u0130K BELDELER DE SULAR ALTINDA KALAB\u0130L\u0130R<\/strong><\/p>\n

Deniz suyu seviyelerindeki y\u00fckselme, \u0130zmir\u2019in tatil beldeleri i\u00e7in de tehdit olu\u015fturuyor. G\u00fczelbah\u00e7e dahil, baz\u0131 plaj alanlar\u0131n\u0131n daralmas\u0131 ve k\u0131y\u0131daki iskele gibi yap\u0131lar\u0131n \u00f6zelliklerini kaybetmesinin s\u00f6z konusu. S\u0131\u011fac\u0131k Koyu\u2019nda tekne ba\u011flama yerleri ve marina, su seviyesinden etkilenecek ba\u015fl\u0131ca yerler aras\u0131nda. Ala\u00e7at\u0131 da risk alt\u0131nda. Deniz seviyesindeki y\u00fckselmenin b\u00f6lgede derinlik art\u0131\u015f\u0131na sebep olmas\u0131 ve k\u0131y\u0131 \u015feridinde de de\u011fi\u015fikli\u011fe yol a\u00e7mas\u0131 bekleniyor. \u00d6zdere de deniz seviyesinin y\u00fckselmesinden etkilenecek.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6nemli ku\u015f \u00fcreme alanlar\u0131 aras\u0131nda yer alan Gediz Deltas\u0131 Ku\u015f Cenneti de deniz seviyesi y\u00fckselmesi nedeniyle risk ya\u015f\u0131yor. Deniz y\u00fckselmelerinden etkilenebilecek do\u011fal k\u0131y\u0131lar ise \u00c7amalt\u0131 Tuzlas\u0131, K\u00fc\u00e7\u00fck Menderes Deltas\u0131, Mavi\u015fehir, \u00c7akalburnu Dalyan ve \u0130nciralt\u0131 Kent Orman\u0131.<\/p>\n

DEN\u0130Z SUYU ATIKSULARA KARI\u015eIYOR<\/strong><\/p>\n

Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda, deniz seviyesindeki de\u011fi\u015fimden kentsel alanlardaki \u00fcst yap\u0131lar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra altyap\u0131lar\u0131n da etkilenece\u011fi belirlendi. Bu nedenle, her iki ildeki ar\u0131tma tesislerinin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve meydana gelebilecek sorunlar detayl\u0131 bir ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fma ile ortaya kondu. Deniz seviyesindeki de\u011fi\u015fikliklerin at\u0131ksu \u015febekesinde fiziksel hasara yol a\u00e7abilece\u011fi, ayr\u0131ca verim kayb\u0131ndan i\u015fletme maliyetlerinin artmas\u0131na kadar farkl\u0131 etkileri olabilece\u011fi belirtildi. Ar\u0131tma sonras\u0131 olu\u015fan at\u0131ksuda belirli oranlarda tuz kalmas\u0131, bu suyun tar\u0131msal sulamada kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en \u00f6nemli engel. \u00d6nlem al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, daha fazla deniz suyunun at\u0131ksu sistemine kar\u0131\u015fmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz.<\/p>\n

\u0130stanbul\u2019da bulunan 16 at\u0131k su ar\u0131tma tesislerinden 12 tanesi, \u0130zmir\u2019deki 20 at\u0131ksu ar\u0131tma tesisinin d\u00f6rd\u00fc riskli olarak belirlenmi\u015ftir. Bunlar\u0131n i\u00e7inde \u00f6nem atfedilmesi gereken, g\u00fcnl\u00fck yakla\u015f\u0131k 605 bin m3 kapasite ile \u0130zmir\u2019in en b\u00fcy\u00fck ar\u0131tma tesisi olan \u00c7i\u011fli.<\/p>\n

KARAR VER\u0130C\u0130LERE \u00c7A\u011eRI<\/strong><\/p>\n